Zin in een boek dat je helemaal meesleept in een familieverhaal vol geheimen, tradities en sprongen in de tijd? Het huis van de vier winden van Elif Shafak neemt je mee van een dorpje aan de Eufraat tot het leven in Londen, en laat je stukje bij beetje ontdekken hoe alles met elkaar verbonden is. In deze blogpost vertel ik je wat je kan verwachten van het boek: hoe het opgebouwd is, hoe het leest en welke thema’s aan bod komen, aangevuld met mijn persoonlijke mening. Twijfel je nog of dit iets voor jou is? Lees zeker verder en ontdek of dit boek jou net zo kan meeslepen als het dat bij mij deed.
Samenvatting
Elif Shafak is een Turks-Britse schrijfster die wereldwijd bekend is om haar verhalen over familie, cultuur en identiteit. Haar boeken worden in heel wat landen gelezen en vertaald, en ze schrijft vaak over personages die leven tussen verschillende werelden. Zelf las ik eerder al de romans “De veertig regels van liefde” en “10 minuten 38 seconden in deze vreemde wereld”, waardoor ik al vertrouwd ben met haar manier van vertellen en de thema’s die ze aansnijdt. Naast haar werk als auteur is ze ook actief als spreker en professor. In “Het huis van de vier winden” brengt Shafak opnieuw zo’n gelaagd verhaal, waarin ze het leven van een Koerdische familie over meerdere generaties volgt. Ze wisselt tussen het verleden en het heden en neemt de lezer mee van een dorpje aan de Eufraat naar het leven in Londen. Daarbij komen thema’s zoals familiebanden, tradities en migratie duidelijk naar voren en vormt het familieverhaal de rode draad doorheen het boek.
Het boek werd voor de eerste keer in 2013 in het Nederlands uitgebracht door de uitgeverij De Geus. Deze versie van het boek heb ik zelf in mijn boekenkast staan. Op de achterflap van deze versie staat te lezen:
“Esma, een Koerdische vrouw in Londen, probeert zich te verzoenen met de gruwelijke moord die haar broer heeft gepleegd en vertelt het verhaal van haar familie. Ze gaat enkele generaties terug, naar het Koerdische dorp waar de grootmoeder vandaan kwam en eindigt met een dramatische gebeurtenis, zoveel jaren later in Londen. Een aangrijpend verhaal van harde feiten, liefde en verbeelding.”
In 2025 werd het boek opnieuw uitgebracht door de uitgeverij Wereldbibliotheek. Op de achterflap van deze versie staat de volgende tekst:
“Esma, een jonge Koerdische vrouw in Londen, ontrafelt haar familiegeschiedenis vol tragedie, die drie generaties teruggaat naar een klein dorpje aan de Eufraat.
‘Mijn moeder stierf twee keer…’ Zo begint het verhaal van Esma, een jonge Koerdische vrouw in Londen die probeert om te gaan met de verschrikkelijke moord die haar broer heeft gepleegd. Esma vertelt het verhaal van haar familie, dat drie generaties teruggaat naar een klein dorpje aan de Eufraat. Pembe, de moeder van Esma, liet haar tweelingzus daar achter; zelf volgde ze haar man naar Londen. Maar hoe ver ze ook reizen, de tradities en overtuigingen die ze achterlieten, blijven hen achtervolgen.”
Schrijfstijl
De schrijfstijl van Elif Shafak voelt voor mij zeer vertrouwd aan, omdat ik al eerdere boeken van haar las. Het verhaal is opgebouwd uit hoofdstukken met een duidelijke titel, en vaak ook een ondertitel waarin een dag, maand en/of jaar vermeld staat. Dit helpt om de gebeurtenissen in de tijd te situeren. Tegelijk staan de hoofdstukken niet chronologisch: je springt regelmatig vooruit en achteruit in de tijd, waardoor het verhaal zich geleidelijk ontvouwt en je stap voor stap meer inzicht krijgt in de familiegeschiedenis.
Daarnaast wordt het verhaal vanuit verschillende perspectieven verteld. Verschillende personages komen aan het woord, vaak in de ik-vorm, en soms is hun naam zelfs de titel van het hoofdstuk. Zo leer je het verhaal kennen door de ogen van onder andere Esma, Yunus, Iskender, Pembe, Jamilla en Adem. Deze perspectieven vullen elkaar aan, zonder dat dezelfde gebeurtenissen telkens opnieuw verteld worden. In het boek zitten ook dagboekachtige fragmenten van Iskender verwerkt, wat voor extra afwisseling zorgt. De hoofdstukken variëren in lengte (ongeveer 4 tot 20 pagina’s) en binnen hoofdstukken wordt er soms via witregels in de tijd gesprongen, bijvoorbeeld naar herinneringen uit de kindertijd. Turkse en Koerdische woorden worden in de tekst aangeduid met een sterretje en onderaan de pagina verduidelijkt, wat helpt om de betekenis beter te begrijpen. De versie die ik las telt 538 pagina’s en heeft een vrij grote, toegankelijke lettergrootte.
Verhaallijn
De verhaallijn van Het huis van de vier winden draait rond het leven van een Koerdische familie en strekt zich uit over meerdere generaties en verschillende plaatsen. Het verhaal begint bij Esma in Londen, maar gaat via herinneringen en verhalen terug naar het verleden van haar familie in een dorpje aan de Eufraat. Doorheen het boek worden verschillende gebeurtenissen en keuzes uit het verleden met elkaar verbonden, waardoor duidelijk wordt hoe die een invloed hebben op latere generaties. Thema’s zoals migratie, familiebanden, tradities en eer spelen een belangrijke rol in het verhaal. Tegelijk toont het boek hoe moeilijk het kan zijn om los te komen van je afkomst en hoe overtuigingen en verwachtingen binnen een familie kunnen doorwerken, zelfs wanneer mensen zich in een totaal andere omgeving bevinden.
Conclusie
Omdat ik al eerder boeken van Elif Shafak las, voelde haar schrijfstijl ook in dit boek meteen vertrouwd aan. Toch is het knap hoe dit opnieuw een heel ander verhaal is, met een eigen opbouw en ritme. Ik vind de indeling in hoofdstukken erg aangenaam: de afwisseling in lengte zorgt voor variatie en houdt het lezen vlot. Ook de manier waarop haar zinnen opgebouwd zijn, leest heel prettig, zelfs in vertaling. De combinatie van verschillende perspectieven en het spelen met tijd maken het bovendien boeiend om verder te lezen. Het voelt nooit ingewikkeld aan, eerder alsof je rustig wordt meegenomen in het verhaal. Dat maakt dat je gemakkelijk blijft doorlezen.
Wat me opnieuw opvalt, is dat ik bij Elif Shafak altijd diepere thema’s mag verwachten, en dat is bij dit boek zeker ook het geval. Tegelijk is de verhaallijn totaal anders dan in de andere boeken die ik van haar las, wat het verrassend houdt. Het verhaal zit gelaagd in elkaar en wordt stukje bij beetje duidelijk, waardoor je als lezer echt betrokken blijft. De combinatie van verschillende generaties, plaatsen en perspectieven maakt het een rijk en doordacht geheel, zonder dat het verwarrend wordt. Je hebt als lezer echt het gevoel dat alles met elkaar verbonden is. Daardoor blijft het verhaal ook wel even hangen nadat je het uit hebt, en en verdient het voor mij een mooie 4,5/5.
Je kan de roman “Het huis van de vier winden” van Elif Shafak hier op bol.com terugvinden.
Veel leesplezier,
Amelie
Writings by Amelie 